· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo  · 7 min czytania

Ustawa łańcuchowa uchwalona — co zrobiono dobrze i czego w niej zabrakło

Sejm przyjął zakaz trzymania psów na uwięzi. 381 posłów za, 28 przeciw. Artykuł tłumaczy, co konkretnie znalazło się w przepisach — i co krytycy słusznie wskazują jako luki.

Sejm przyjął zakaz trzymania psów na uwięzi. 381 posłów za, 28 przeciw. Artykuł tłumaczy, co konkretnie znalazło się w przepisach — i co krytycy słusznie wskazują jako luki.

29 maja 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, którą już wszyscy znają jako „ustawę łańcuchową”. Za głosowało 381 posłów, przeciw — 28. Po poprawkach Senatu Sejm przyjął ją ostatecznie 3 lipca 2026 r., Prezydent podpisał ją 24 lipca 2026 r., a 27 lipca 2026 r. ogłoszono ją w Dzienniku Ustaw (Dz.U. 2026 poz. 1005). To bez wątpienia jeden z ważniejszych kroków dla ochrony psów i kotów w Polsce. Stan prawny na 5 listopada 2026 r. Ale zanim zaczniemy świętować, warto się przyjrzeć, co w tej ustawie jest, a czego nie ma — bo dziury w prawie bywają równie groźne co brak przepisów.

Jak wyglądało głosowanie

Spośród 414 głosujących posłów 381 opowiedziało się za, 28 było przeciw, a 5 wstrzymało się od głosu. To wynik, który pokazuje, że zakaz trzymania psów i kotów na uwięzi uzyskał szerokie poparcie ponad podziałami politycznymi.

Warto zapamiętać kontekst: to drugie podejście do tej regulacji. Pierwsze zawetował w grudniu 2025 r. prezydent Karol Nawrocki — głównym argumentem, jak relacjonowały media, były nierealne wymogi dotyczące wielkości kojców, porównywane do rozmiarów małych miejskich mieszkań. Pod głosowanie trafiło sprawozdanie komisji o prezydenckim i poselskim projekcie ustawy (druki sejmowe nr 2270, 2274 i 2538), w którym konkretne wymiary kojca przeniesiono do rozporządzenia.

Co konkretnie znalazło się w ustawie

Przepisy zabraniają trzymania psów i kotów na uwięzi (art. 9 ust. 2). Łańcuch, linka, lonża — to wszystko stanie się nielegalne. Zakaz nie dotyczy prowadzenia na smyczy ani uwiązania na czas: transportu, udziału w wystawie, pokazie, konkursie, występie, treningu lub tresurze, zabiegu lekarsko-weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego, a także uwiązania krótkotrwałego i incydentalnego poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia oraz niezbędnego — również poza miejscem stałego bytowania — do zapobieżenia bezpośredniemu niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia albo wyrządzeniu szkody, gdy zastosowanie innego środka nie jest możliwe (art. 9 ust. 3).

Psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym zapewnia się stałe, swobodne poruszanie się na ogrodzonym terenie. Gdy to niemożliwe z powodu braku ogrodzenia lub stwarzania przez psa niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia człowieka albo innego zwierzęcia — dopuszcza się kojec (art. 9 ust. 4–5). Ale kojec musi spełniać konkretne wymagania: trwała i stabilna konstrukcja, co najmniej dwa boki z prześwitami przepuszczającymi światło i zapewniającymi przepływ powietrza. Do kojca dochodzi obowiązek zapewnienia budy z drewna lub materiałów drewnopochodnych, z izolacją cieplną, dostosowanej do wielkości psa.

Ważny zapis: pies utrzymywany w kojcu musi mieć zapewniony codzienny ruch poza kojcem, adekwatny do jego wieku, stanu zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych.

Nowe przepisy mają vacatio legis 12 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw (art. 2 ustawy); według bazy ELI Sejmu wejdą w życie 28 lipca 2027 r.

📌 Zapamiętaj: Do psów wykorzystywanych do celów specjalnych (m.in. jednostki Sił Zbrojnych, Policji, Straży Granicznej) nie stosuje się przepisów art. 9 ust. 2–8. Pasterskie w czasie sezonowego wypasu kulturowego, psy w schroniskach oraz psy w niektórych zarejestrowanych hodowlach (w których rodzą się więcej niż dwa mioty rocznie) są wyłączone z ust. 4–8 — czyli z wymogów dotyczących swobodnego poruszania się, kojca i budy (art. 9 ust. 9).

Czego w ustawie zabrakło

O brakach w nowym prawie można mówić z perspektywy egzekwowalności przepisów.

Brak metrów kwadratowych w ustawie

Konkretne wymiary kojca — w szczególności minimalną powierzchnię — wyjęto z ustawy i delegowano do rozporządzenia ministra właściwego do spraw rolnictwa, który określi je po zasięgnięciu opinii Głównego Lekarza Weterynarii (art. 9 ust. 7).

W teorii to dobre rozwiązanie — pozwala dostosować wymogi do wielkości psa. W praktyce oznacza to, że przez znaczną część vacatio legis (12 miesięcy) właściciele i inspekcja weterynaryjna nie znali konkretnych wymiarów. Sama ustawa mówi o „powierzchni umożliwiającej swobodne poruszanie się i realizację naturalnych potrzeb” — ale to kryterium jakościowe, nie ilościowe. Trudne do egzekwowania, łatwe do kwestionowania.

⚠️ Uwaga: Ustawa nie wyznacza terminu wydania rozporządzenia (art. 9 ust. 7). Według doniesień mediów (infor.pl) od 23 września 2026 r. projekt rozporządzenia MRiRW jest konsultowany; przewiduje m.in. 4 m² dla psa poniżej 40 cm w kłębie, 5 m² dla psów 40–59 cm, 8 m² dla 60–70 cm i 10 m² powyżej 70 cm, powiększenie o 50% na każdego kolejnego psa oraz zadaszenie co najmniej połowy powierzchni kojca. To projekt, który może jeszcze ulec zmianie.

„Codzienny ruch” bez definicji

Przepis zobowiązuje właściciela do zapewnienia psu codziennego ruchu „adekwatnego do jego wieku, stanu zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych”. Przepis nie określa jednak żadnych wartości minimalnych — czasu, odległości, intensywności.

Inspekcja weterynaryjna, sprawdzając warunki utrzymywania psa, będzie miała kłopot: jak udowodnić, że właściciel nie zapewnia codziennego ruchu? Trzy minuty na smyczy przy furtce to ruch? Technicznie — tak. Behawiorysta powie, że to zdecydowanie za mało dla owczarka belgijskiego. Przepis bez mierzalnych wymagań jest trudny do egzekwowania — a prawo nieegzekwowalne to w praktyce żadne prawo.

Lista wyjątków od zakazu — szeroka i otwarta

Ustawa zezwala na uwiązanie „w sytuacji, gdy zastosowanie innego środka nie jest w danych okolicznościach możliwe” w przypadku bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia człowieka lub innego zwierzęcia albo wyrządzenia szkody — ale wyłącznie poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia. Sformułowania takie jak „krótkotrwały i incydentalny” czy „niezbędny” są ocenne i trudno z góry powiedzieć, jak sądy i inspekcja będą je interpretować. Odrębną kwestią jest kojec: art. 9 ust. 5 dopuszcza go, gdy pies nie może swobodnie poruszać się po ogrodzonym terenie z powodu braku ogrodzenia lub stwarzania niebezpieczeństwa — a to już nie uwięź, lecz ograniczona przestrzeń.

Precyzja przepisów ochronnych jest tu kluczowa: zbyt ogólne wyjątki zawsze działają na niekorzyść zwierzęcia.

Pułapka kojca — problem, którego prawo nie dostrzega

Analitycy i środowisko behawiorystyczne wskazują na ryzyko, które można nazwać pułapką kojca. Mechanizm jest prosty: psy trzymane dotychczas na łańcuchach trafiają do kojców — i tu kończy się proponowane przez ustawę rozwiązanie.

Tymczasem sama zmiana z łańcucha na kojec nie eliminuje cierpienia. Pies zamknięty w małej przestrzeni bez stymulacji środowiskowej, bez regularnego kontaktu z człowiekiem i bez możliwości ekspresji naturalnych zachowań — będzie wykazywał zachowania stereotypowe (biegi wzdłuż ogrodzenia, skakanie, wokalizacja), frustrację i narastającą agresję. Z perspektywy behawiorysty: dobra klatka to nie środowisko, to pojemnik na życie.

Ustawa nie przewiduje żadnych mechanizmów edukacyjnych ani wsparcia finansowego dla właścicieli — szczególnie tych z terenów wiejskich, gdzie tradycja trzymania psa na uwięzi jest silna, a zasoby na budowę odpowiedniego kojca i zmianę nawyków — ograniczone. Bez równoległej kampanii informacyjnej przepisy mogą jedynie przesunąć problem, nie rozwiązać go.

Co teraz — Senat, rozporządzenie i co z nami

Senat 25 czerwca 2026 r. wniósł do ustawy poprawki, które Sejm przyjął 3 lipca 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę 24 lipca 2026 r., a ogłoszenie w Dzienniku Ustaw nastąpiło 27 lipca 2026 r. (poz. 1005). Vacatio legis 12 miesięcy oznacza wejście w życie 28 lipca 2027 r.

W tym czasie minister rolnictwa powinien wydać rozporządzenie o minimalnych wymiarach kojców — projekt jest już w konsultacjach (zob. uwaga powyżej). Na ile ostateczna wersja będzie ambitna — przekonamy się. Warto, by rozporządzenie nie powtórzyło błędu „papierowego prawa”, którego nikt nie jest w stanie egzekwować.

Jeśli masz psa w kojcu lub na uwięzi — masz czas do wejścia przepisów w życie (28 lipca 2027 r.). Warto zacząć już teraz: sprawdź budę (materiał, izolacja, wielkość), oceń, czy pies ma wystarczająco dużo ruchu i kontaktu z tobą. Prawo daje minimalny standard — dobrostan to coś więcej.

Warto śledzić postępy w sprawie rozporządzenia — o tym, jak przebiegały prace komisji sejmowej nad projektem opisano wcześniej w artykule Zakaz łańcucha dla psa: komisja sejmowa wybrała projekt — co to oznacza.

Podsumowanie

  • 381 posłów za, 28 przeciw — ustawa uchwalona 29 maja 2026 r.; po poprawkach Senatu przyjęta ostatecznie 3 lipca, podpisana 24 lipca 2026 r.
  • Zakaz stałej uwięzi psów i kotów — z wyjątkami dla transportu, zabiegów, sytuacji zagrożenia i psów do celów specjalnych.
  • Kojec jako alternatywa: dwa boki z prześwitami, stabilna konstrukcja, buda z izolacją termiczną.
  • Codzienny ruch poza kojcem — bez definicji minimalnego wymiaru.
  • Minimalna powierzchnia kojca: dopiero w rozporządzeniu MRiRW — projekt jest w konsultacjach (od 23 września 2026 r.), wersja ostateczna nieznana.
  • 12 miesięcy vacatio legis od ogłoszenia (Dz.U. 2026 poz. 1005); wejście w życie 28 lipca 2027 r.
  • Brakuje: mierzalnych wymogów ruchu, wsparcia edukacyjnego i finansowego dla właścicieli, spójnego mechanizmu kontroli.

To prawo idzie we właściwym kierunku. Ale dobra wola ustawodawcy nie wystarczy — liczy się egzekwowalność przepisów i to, czy rozporządzenie uzupełni luki, zanim nowe regulacje wejdą w życie.

  • ustawa-lancuchowa
  • zakaz-lancucha
  • kojec
  • nowelizacja-2026
  • ustawa-o-ochronie-zwierzat
  • dobrostan-psa
  • prawo-zwierzat
Share:

🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji

Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.

⚖️ Informacja prawna

Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.

Powrót do bloga

Powiązane artykuły

Zobacz wszystkie artykuły »
Ile m² ma mieć kojec dla psa? Projekt rozporządzenia podaje konkretne liczby Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję Prawo

Ile m² ma mieć kojec dla psa? Projekt rozporządzenia podaje konkretne liczby

Ustawa łańcuchowa z lipca 2026 r. wprowadza zakaz uwięzi i nowe wymogi dla kojców (od 28 lipca 2027 r.) — ale mówi tylko tyle, że minimalna powierzchnia zostanie określona w rozporządzeniu ministra. To rozporządzenie właśnie jest projektowane. Artykuł wyjaśnia, jakie liczby pojawiły się w projekcie.

Redakcja PsiAdwokat.pl ·
Przeczytaj artykuł