· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo  · 7 min czytania

Schronisko w Wojtyszkach: sprawa o znęcanie nad setkami zwierząt. Co mówi art. 35 ustawy o ochronie zwierząt?

W sprawie schroniska w Wojtyszkach prokuratura oskarżyła o znęcanie się nad zwierzętami ze szczególnym okrucieństwem. We wrześniu 2026 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu wydał nieprawomocny wyrok. Artykuł tłumaczy, co kryje się za kwalifikacją z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt.

W sprawie schroniska w Wojtyszkach prokuratura oskarżyła o znęcanie się nad zwierzętami ze szczególnym okrucieństwem. We wrześniu 2026 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu wydał nieprawomocny wyrok. Artykuł tłumaczy, co kryje się za kwalifikacją z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt.

Kiedy oddajesz psa do schroniska albo stamtąd adoptujesz, ufasz, że ktoś zapewnił zwierzęciu minimalne warunki bytowania. Sprawa schroniska w Wojtyszkach pokazuje, że sama nazwa „schronisko” nie gwarantuje niczego — a za skrajne zaniedbanie i okrucieństwo wobec setek zwierząt grozi dziś do pięciu lat pozbawienia wolności.

Stan na 5 listopada 2026 r.: we wrześniu 2026 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu wydał w tej sprawie wyrok, który nie jest prawomocny. Anna S. została skazana na 2 lata pozbawienia wolności, Elżbieta K. na 10 miesięcy w zawieszeniu na 3 lata, a Kinga Z. została uniewinniona; według relacji TVN24 sąd zmienił kwalifikację czynu skazanych na znęcanie się nad zwierzętami bez szczególnego okrucieństwa (zob. omówienie wyroku). Poniższy tekst opisuje tło sprawy i przepisy art. 35.

Schronisko w Wojtyszkach — co wiemy o sprawie

Przed sądem stanęły trzy osoby: dwie związane z zarządzaniem schroniskiem oraz zatrudniona tam lekarka weterynarii, Kinga Z. Wszystkim trójce zarzucono znęcanie się nad zwierzętami ze szczególnym okrucieństwem — to kwalifikowany typ przestępstwa z art. 35 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.

Pełnomocniczka Fundacji Mondo Cane (oskarżyciela posiłkowego) wskazała po wyroku, że dla głównej oskarżonej domagano się kary pięciu lat pozbawienia wolności — to maksymalny wymiar kary przewidziany za ten czyn (art. 35 ust. 2).

Materiał dowodowy jest wyjątkowo obszerny: akta liczą niemal sto tomów. Ze schroniska odebrano setki psów i kotów. Fundacja Mondo Cane, która przejęła pieczę nad tymi zwierzętami, działa w procesie jako oskarżyciel posiłkowy. Sprawę śledzi m.in. adwokat Sara Balcerowicz, reprezentująca fundację.

Dwa akty oskarżenia

Sąd rozpatrywał dwa akty oskarżenia: pierwszy dotyczył interwencji w 2021 roku, drugi został sporządzony po zamknięciu schroniska (według OKO.press).

Art. 35 ustawy o ochronie zwierząt — co grozi za znęcanie

Podstawę prawną oskarżenia stanowi art. 35 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U.2023.1580). Przepis wyróżnia dwa stopnie:

Znęcanie się nad zwierzęciem (art. 35 ust. 1a) Kara: pozbawienie wolności do lat 3.

Znęcanie ze szczególnym okrucieństwem (art. 35 ust. 2) Kara: pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Taką kwalifikację zarzucono oskarżonym w sprawie wojtyszkowskiej. Oskarżyciele uznali, że zachowanie sprawców wyczerpało znamiona „szczególnego okrucieństwa”; sąd, według relacji TVN24, zmienił kwalifikację czynu skazanych na znęcanie się nad zwierzętami bez szczególnego okrucieństwa.

Przy skazaniu z art. 35 ust. 2 sąd obowiązkowo orzeka zakaz posiadania wszelkich zwierząt lub określonej kategorii zwierząt (art. 35 ust. 3b). Zakazy te wynoszą od roku do 15 lat.

Czym jest znęcanie się nad zwierzętami

Definicję zawiera art. 6 ust. 2 tej samej ustawy. Przez znęcanie rozumie się zadawanie cierpień bądź świadome dopuszczanie do ich zadawania. Katalog przykładów jest długi i obejmuje zarówno aktywne działania, jak i zaniedbania:

  • celowe ranienie lub okaleczanie zwierzęcia,
  • bicie lub stosowanie brutalnych metod w chowie,
  • przetrzymywanie w warunkach rażącego zaniedbania — brud, choroby, brak przestrzeni,
  • utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19),
  • wystawianie na warunki atmosferyczne zagrażające życiu lub zdrowiu,
  • unieruchomienie uniemożliwiające naturalne zachowanie się zwierzęcia.

⚠️ Uwaga: Znęcanie się to nie tylko czynna agresja. Rażące zaniedbanie warunków bytowania — brak jedzenia, brak wody, brak opieki weterynaryjnej — może wyczerpywać tę definicję. Bierność też może być przestępstwem.

Odpowiedzialność zawodowa lekarza weterynarii

W sprawie schroniska w Wojtyszkach obok zarządzających stanęła też zatrudniona tam weterynarka. To istotny sygnał dla środowiska weterynaryjnego.

Art. 35 ust. 4a ustawy przewiduje, że jeżeli sprawca dopuścił się czynu z art. 35 ust. 2 w związku z wykonywaniem zawodu lub prowadzeniem działalności związanej z oddziaływaniem na zwierzęta — sąd obligatoryjnie orzeka zakaz. Dotyczy on zarówno dalszego wykonywania danego zawodu, jak i prowadzenia każdej działalności i wszelkich czynności wymagających zezwolenia, jeśli są powiązane ze zwierzętami.

Obowiązkowy charakter zakazu przy kwalifikowanym typie z ust. 2 odróżnia tę sytuację od zwykłego znęcania (ust. 1a), gdzie zakaz jest fakultatywny. Weterynarz, który świadomie dopuszcza do trwania cierpień zwierząt pod swoją opieką lub w placówce, w której pracuje, ryzykuje nie tylko więzienie, ale też utratę prawa wykonywania zawodu.

Co oznacza „szczególne okrucieństwo”

Ustawodawca posłużył się tym pojęciem w art. 35 ust. 2, ale go nie zdefiniował. Interpretacja należy do sądów — i jest właśnie tym, co decyduje o kwalifikacji czynu.

W orzecznictwie dotyczącym innych przepisów Kodeksu karnego (np. art. 148 § 2, 197 § 4) sądy przyjmują, że „szczególne okrucieństwo” to coś więcej niż zwykła przesłanka przestępstwa. Wskazuje na zachowanie wyróżniające się wyjątkową brutalnością, systematycznością lub intensywnością cierpienia — takie, które wykracza poza typowy sposób popełnienia przestępstwa.

W kontekście znęcania nad zwierzętami w instytucjach chodzi więc nie o jednorazowy incydent, ale o długotrwałe, systemowe narażanie zwierząt na ból i cierpienie — przez warunki, brak opieki, głodzenie, brak leczenia — przy pełnej świadomości sprawców. To właśnie skala, czas trwania i charakter zaniedbań mogą decydować, czy sąd uzna kwalifikację z § 2.

💡 Podpowiedź: Jeśli widzisz ogłoszenie „schronisko pilnie potrzebuje pomocy — zwierzęta w tragicznym stanie” — zadzwoń do Powiatowego Lekarza Weterynarii, nie tylko udostępnij post. To właśnie inspekcja weterynaryjna ma uprawnienia do wejścia i zbadania warunków na miejscu.

Dlaczego ta sprawa była uważnie śledzona

Sprawy o znęcanie nad zwierzętami w placówkach — schroniskach, pseudoschroniskach, azylach — są procesowo trudne. Materiał dowodowy bywa rozległy (w tej sprawie niemal sto tomów), postępowania ciągną się latami,

W tej sprawie dla głównej oskarżonej domagano się pięciu lat — górnego limitu ustawowego dla art. 35 ust. 2. Skala sprawy (setki zwierząt, dwie odrębne fazy postępowania, udział fundacji jako oskarżyciela posiłkowego) sprawiła, że była uważnie śledzona. Wyrok pierwszej instancji jest nieprawomocny, więc nie można jeszcze mówić o utrwalonej linii orzeczniczej.

📌 Zapamiętaj: Odpowiedzialność karna za znęcanie nad zwierzętami dotyczy nie tylko prywatnych właścicieli, ale też prowadzących schroniska, hodowle i inne placówki. Status „schroniska” nie zwalnia z obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt.

Jak sprawdzić schronisko przed adopcją lub oddaniem psa

Sprawa wojtyszkowska to dobry powód, żeby wiedza o weryfikacji placówek stała się elementem standardu każdej adopcji. Osobny artykuł opisuje, jak sprawdzić schronisko przed adopcją — co oznacza wykreślenie z rejestru GIW. Podstawowe kroki są prostsze niż się wydaje:

  • Sprawdź rejestr GIW: schronisko jako zakład podlega rejestrowi lub zatwierdzeniu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii (szczegóły w artykule powyżej). Brak wpisu lub wykreślenie to sygnał alarmowy.
  • Zapytaj o ostatnią kontrolę: schroniska podlegają inspekcji weterynaryjnej. Możesz zapytać o protokół z ostatniej kontroli (na podstawie Prawa dostępu do informacji publicznej).
  • Oceń warunki naocznie: szczelne ogrodzenia, czyste kojce, widoczne pożywienie i woda, aktywni opiekunowie — to minimum.

Przypadki takie jak schronisko Happy Dog czy Wojtyszki nie są odosobnione. Warto wiedzieć, czym różni się pseudoschronisko od prawdziwej placówki — choć ten post dotyczy hodowli, mechanizm rozpoznawania patologii jest podobny.

Jeśli masz podejrzenie, że w placówce dochodzi do znęcania nad zwierzętami, możesz i powinieneś to zgłosić:

  • Powiatowy Lekarz Weterynarii — to on ma uprawnienia do kontroli schronisk i może wnioskować do prokuratury.
  • Policja lub Prokuratura — zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 35 u.o.z.
  • Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami (TOZ) lub lokalna organizacja prozwierzęca — działają jako oskarżyciele posiłkowi w takich sprawach (tak jak Fundacja Mondo Cane w sprawie wojtyszkowskiej).

Podsumowanie

  • Sprawa schroniska w Wojtyszkach dotyczyła trójki oskarżonych o znęcanie ze szczególnym okrucieństwem nad setkami zwierząt.
  • Dla głównej oskarżonej domagano się pięciu lat więzienia — maksimum z art. 35 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U.2023.1580); sąd nie przyjął kwalifikacji ze szczególnym okrucieństwem.
  • We wrześniu 2026 r. Sąd Rejonowy w Sieradzu wydał nieprawomocny wyrok: 2 lata dla Anny S., 10 miesięcy w zawieszeniu na 3 lata dla Elżbiety K., uniewinnienie Kingi Z.
  • Znęcanie to nie tylko czynna przemoc — rażące zaniedbanie warunków bytowania również wyczerpuje definicję z art. 6 ust. 2 ustawy.
  • Skazanie z art. 35 ust. 2 wiąże się z obowiązkowym zakazem posiadania zwierząt (do 15 lat).
  • Weterynarz zatrudniony w placówce, gdzie dochodzi do znęcania, może odpowiadać zawodowo — sąd obligatoryjnie orzeka zakaz wykonywania zawodu przy kwalifikowanym typie czynu.
  • Przed adopcją zawsze sprawdzaj schronisko w rejestrze GIW.

Wyrok jest nieprawomocny, więc ostateczne rozstrzygnięcie może jeszcze zapaść w postępowaniu odwoławczym.

  • znęcanie nad zwierzętami
  • art. 35
  • schronisko
  • pseudoschronisko
  • prawo ochrony zwierząt
  • wyrok
  • prokuratura
  • szczególne okrucieństwo
Share:

🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji

Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.

⚖️ Informacja prawna

Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.

Powrót do bloga

Powiązane artykuły

Zobacz wszystkie artykuły »