· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo  · 6 min czytania

Hera z Elbląga i wyrok 10 miesięcy więzienia — kiedy polskie prawo przewiduje realną karę za znęcanie nad psem

51-latek pobił suczkę Herę i złamał na niej mopa. Sąd skazał go na 10 miesięcy więzienia, uznając, że działał w ramach powrotu do przestępstwa. Artykuł wyjaśnia, kiedy polskie prawo przewiduje realną karę za znęcanie nad zwierzęciem.

51-latek pobił suczkę Herę i złamał na niej mopa. Sąd skazał go na 10 miesięcy więzienia, uznając, że działał w ramach powrotu do przestępstwa. Artykuł wyjaśnia, kiedy polskie prawo przewiduje realną karę za znęcanie nad zwierzęciem.

Hera była roczną suką, gdy policjanci i inspektorzy OTOZ Animals odebrali ją właścicielowi z Elbląga. Mężczyzna bił ją pięściami, kopał i uderzał domowym mopem tak mocno, że złamał go na ciele zwierzęcia. Sąd Rejonowy w Elblągu skazał go na 10 miesięcy pozbawienia wolności — według komunikatu policji skazany „spędzi w więzieniu 10 miesięcy”. Sprawa Hery to dobry punkt wyjścia, żeby wyjaśnić, kiedy i dlaczego polskie sądy orzekają realną karę za znęcanie nad zwierzęciem.

Sprawa Hery — co ustalono

Do znęcania się doszło wiosną 2017 roku. Policjanci otrzymali zgłoszenie, że 51-letni mieszkaniec Elbląga katuje swoją roczną sukę. Mężczyzna kopał ją, bił pięściami i uderzał domowym mopem tak mocno, że połamał go na ciele zwierzęcia. Interweniowali policjanci oraz inspektorzy OTOZ Animals w Elblągu. Hera trafiła do schroniska.

Sąd Rejonowy w Elblągu wydał wyrok skazujący (komunikat Komendy Miejskiej Policji w Elblągu pochodzi ze stycznia 2018 roku). Według komunikatu sprawca działał w ocenie sądu w ramach powrotu do przestępstwa, ponieważ wcześniej znęcał się nad rodziną. Wyrok to 10 miesięcy pozbawienia wolności.

⚠️ Uwaga: informacja o sprawie pochodzi z komunikatu Policji Warmińsko-Mazurskiej i portalu Elblag24.pl. Komunikat nie podaje sygnatury, uzasadnienia wyroku, informacji o ewentualnym zakazie posiadania zwierząt ani o prawomocności wyroku. Sprawa dotyczy czynu z 2017 r., a przepisy opisane poniżej to brzmienie ustawy obowiązujące obecnie — mogło ono różnić się od stanu prawnego z czasu orzekania.

Co ustawa uznaje za znęcanie nad zwierzęciem

Art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.) brzmi krótko:

„Tej samej karze [do 3 lat pozbawienia wolności] podlega ten, kto znęca się nad zwierzęciem.”

„Znęcanie” to nie tylko bicie. Ustawa wylicza zakazane zachowania w art. 6 — i jest to lista szeroka:

  • umyślne zranienie lub okaleczenie,
  • bicie twardymi lub ostrymi przedmiotami,
  • złośliwe straszenie,
  • utrzymywanie w niewłaściwych warunkach bytowych,
  • utrzymywanie bez odpowiedniego pokarmu i wody przez czas przekraczający minimalne potrzeby gatunku.

Przypadek Hery pasuje do pierwszych dwóch punktów listy — fizyczna przemoc z użyciem przedmiotów to klasyczna forma znęcania. Ale znęcaniem jest też bierność. Więcej o tym w artykule o znęcaniu przez zaniechanie leczenia chorego psa — umyślne niepodjęcie leczenia może prowadzić do tych samych konsekwencji karnych.

Szczególne okrucieństwo — kiedy kara jest surowsza

Obok “zwykłego” znęcania ustawa wprowadza ostrzejszy przepis. Art. 35 ust. 2 u.o.z. stanowi:

„Jeżeli sprawca czynu (…) działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.”

Art. 4 pkt 12 u.o.z. definiuje to pojęcie następująco:

„Przedsiębranie przez sprawcę działań charakteryzujących się drastycznością form i metod, a zwłaszcza działanie w sposób wyszukany lub powolny, obliczony z premedytacją na zwiększenie rozmiaru cierpień i czasu ich trwania.”

W praktyce sądowej za szczególne okrucieństwo uznaje się m.in. ciągnięcie psa za samochodem, wielogodzinne, premedytowane znęcanie, czy pozbawienie życia w sposób maksymalizujący ból. Różnica wobec “zwykłego” znęcania jest istotna nie tylko w sankcji — przy art. 35 ust. 2 zakaz posiadania zwierząt jest obligatoryjny (musi być orzeczony), a nie jedynie fakultatywny.

Powrót do przestępstwa a wymiar kary

Według komunikatu policji sąd uznał, że sprawca działał w ramach powrotu do przestępstwa, bo wcześniej znęcał się nad rodziną. Kodeks karny (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r.) w art. 64 § 1 przewiduje zaostrzenie kary dla sprawcy skazanego za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, który w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary popełnia umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany — sąd wymierza wtedy karę powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.

Zawieszenie wykonania kary reguluje odrębnie art. 69 § 1 k.k.: sąd może je zastosować wobec kary do roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i zawieszenie wystarcza do osiągnięcia celów kary. Komunikat policji nie podaje uzasadnienia wyroku, więc nie wiadomo, na jakiej podstawie prawnej sąd zastosował takie, a nie inne rozstrzygnięcie o wykonaniu kary.

Jakie środki karne może orzec sąd

Oprócz kary pozbawienia wolności sąd ma do dyspozycji zestaw środków, które mają chronić zwierzęta w przyszłości:

Przepadek zwierzęcia (art. 35 ust. 3 u.o.z.) — obligatoryjny, jeśli sprawca jest właścicielem. Sąd nie ma tu swobody — przy skazaniu za przestępstwo z art. 35 ust. 1, 1a lub 2 musi orzec przepadek, jeśli sprawca jest właścicielem zwierzęcia.

Zakaz posiadania zwierząt (art. 35 ust. 3a i 3b u.o.z.) — przy znęcaniu “zwykłym” sąd może (nie musi) orzec zakaz posiadania wszelkich zwierząt lub ich określonej kategorii; przy szczególnym okrucieństwie zakaz jest obligatoryjny. Zakaz orzeka się od 1 do 15 lat.

Nawiązka (art. 35 ust. 5 u.o.z.) — od 1000 do 100 000 zł, przekazywana na cel związany z ochroną zwierząt (np. schronisko, fundacja). To realna sankcja finansowa, niezależna od ewentualnego odszkodowania cywilnego.

Problem w tym, że zakazy posiadania zwierząt są trudne do egzekwowania w praktyce — więcej o tym w artykule o centralnym rejestrze zakazów posiadania zwierząt.

Kto może odebrać zwierzę — i jak szybko

Zwierzę zagrożone cierpieniem nie musi czekać na wyrok. Art. 7 u.o.z. przewiduje dwie ścieżki:

Ścieżka decyzyjna — wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję o czasowym odebraniu zwierzęcia z urzędu, po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej o statutowym celu ochrony zwierząt (art. 7 ust. 1 i 1a).

Tryb natychmiastowy — w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawienie zwierzęcia zagraża jego życiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej odbiera zwierzę bez wcześniejszej decyzji, zawiadamiając niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art. 7 ust. 3).

W przypadku Hery interwencja była natychmiastowa — bo trwało przestępstwo. Większość zgłoszeń to sytuacje, w których trzeba wykazać organom dowody zagrożenia i uruchomić procedurę decyzyjną. Dlatego dokumentacja jest ważna.

Co zrobić, gdy widzisz znęcanie

Nie musisz gromadzić pełnej dokumentacji sądowej — to nie Twoja rola. Wystarczy, że przekażesz zgłoszenie odpowiednim organom:

  • Numer alarmowy 997 lub 112 — najszybsza droga, gdy przemoc trwa lub świeżo ustała. Policja ma obowiązek interweniować.
  • Inspekcja weterynaryjna — powiatowy lekarz weterynarii może nałożyć nakazy administracyjne niezależnie od postępowania karnego.
  • Organizacja ochrony zwierząt — inspektorzy organizacji mają uprawnienia do odebrania zwierzęcia i składania zawiadomień o przestępstwie.
  • Prokuratura lub komenda policji — zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa możesz złożyć pisemnie lub ustnie; możesz zachować anonimowość.

📌 Zapamiętaj: twoje zgłoszenie nie musi być “kompletnym dowodem”. Obowiązek oceny, czy doszło do przestępstwa, należy do policji i prokuratury — nie do Ciebie.

Podsumowanie

  • Znęcanie nad zwierzęciem (art. 35 ust. 1a u.o.z.) grozi karą do 3 lat pozbawienia wolności; przy szczególnym okrucieństwie (art. 35 ust. 2) — od 3 miesięcy do 5 lat.
  • Sąd w Elblągu uznał, że sprawca Hery działał w ramach powrotu do przestępstwa, bo wcześniej znęcał się nad rodziną; skazał go na 10 miesięcy pozbawienia wolności.
  • Sąd orzeka obligatoryjny przepadek zwierzęcia (gdy sprawca jest właścicielem) i nawiązkę od 1000 do 100 000 zł; zakaz posiadania zwierząt jest fakultatywny przy art. 35 ust. 1a, obligatoryjny przy szczególnym okrucieństwie.
  • Zwierzę zagrożone życiem może być odebrane natychmiast — bez czekania na decyzję i wyrok sądu.
  • Jeśli widzisz znęcanie: dzwoń na 112, dokumentuj, co możesz, informuj organizacje ochrony zwierząt i inspekcję weterynaryjną.

Hera trafiła do schroniska. Nie każda historia znęconego zwierzęcia kończy się tak samo — ale każda ma szansę potoczyć się lepiej, jeśli ktoś zdecyduje się zadzwonić.

  • znęcanie nad zwierzętami
  • art. 35 ustawy o ochronie zwierząt
  • bezwzględna kara więzienia
  • zakaz posiadania zwierząt
  • przepadek zwierzęcia
  • jak zgłosić znęcanie
Share:

🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji

Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.

⚖️ Informacja prawna

Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.

Powrót do bloga

Powiązane artykuły

Zobacz wszystkie artykuły »
Pięć miesięcy za koszmar Marcysia — co prawo mówi o karaniu znęcania nad zwierzętami Prawo

Pięć miesięcy za koszmar Marcysia — co prawo mówi o karaniu znęcania nad zwierzętami

Prawomocny wyrok w sprawie króliczka Marcysia poruszył całą Polskę. 21-latek, który skatował bezbronnego królika w centrum Krakowa, usłyszał: 5 miesięcy więzienia i 15-letni zakaz posiadania zwierząt. Artykuł tłumaczy, co dokładnie mówi art. 35 ustawy o ochronie zwierząt — i co ten wyrok oznacza dla ochrony zwierząt w Polsce.

Redakcja PsiAdwokat.pl ·
Przeczytaj artykuł
Pies na smyczy za jadącym autem — wyrok z Bukowiny Tatrzańskiej i co mówi art. 35 u.o.z. Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję Prawo

Pies na smyczy za jadącym autem — wyrok z Bukowiny Tatrzańskiej i co mówi art. 35 u.o.z.

Sąd skazał kierowcę, który prowadził golden retrievera na smyczy przy jadącym Lexusie po drodze w Bukowinie Tatrzańskiej: 10 000 zł grzywny, przepadek psa i 2-letni zakaz posiadania zwierząt. Artykuł tłumaczy, co art. 35 ustawy o ochronie zwierząt mówi o takich przypadkach i jak reagować gdy jesteś świadkiem podobnej sytuacji.

Redakcja PsiAdwokat.pl ·
Przeczytaj artykuł