· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo · 6 min czytania
Pies zabił człowieka — czym odpowiada właściciel według Kodeksu karnego
Gdy pies zaatakuje i spowoduje śmierć człowieka, właścicielowi grozi nie tylko art. 35 ustawy o ochronie zwierząt — ale art. 156 § 3 Kodeksu karnego, czyli od 5 lat więzienia do dożywocia.
Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję25 września 2026 roku przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze ruszył proces byłego policjanta oskarżonego o to, że jego trzy psy zagryzły 46-letniego kierowcę ciężarówki. Pierwsza rozprawa została odroczona na wniosek obrony, a proces wznowiono 26 października 2026 roku; według doniesień lokalnych mediów trwają wyjaśnienia oskarżonego. Zarzuty objęły nie tylko znęcanie się nad zwierzętami — ale przede wszystkim art. 156 § 3 Kodeksu karnego. Warto wyjaśnić, co ten przepis oznacza dla każdego opiekuna psa.
Tragedia na MOP-ie Racula — co wiemy ze źródeł
Sprawa jest warta omówienia, bo wydarzyła się rok temu i wciąż nie doczekała się wyroku, a wielu opiekunów nie zdaje sobie sprawy, jak duże ryzyko prawne niesie zaniedbanie warunków utrzymywania psa.
12 października 2025 r. 46-letni kierowca z Puław zatrzymał się na obowiązkowej przerwie przy trasie S3 w okolicach Zielonej Góry. Wszedł do pobliskiego lasu zbierać grzyby. Według ustaleń prokuratury trzy duże psy wydostały się z terenu strzelnicy i zaatakowały go. Mężczyzna doznał co najmniej 53 ran szarpanych i kąsanych. Pomimo operacji i działań ratunkowych zmarł po niespełna trzech dobach.
Właścicielem psów jest 54-letni były policjant, prowadzący tę strzelnicę; oskarżony nie przyznaje się do winy. Według prokuratury oskarżony miał świadomość wcześniejszych agresywnych zachowań swoich psów oraz zagrożenia, jakie mogły stwarzać dla osób postronnych, a teren, na którym przebywały zwierzęta, nie był właściwie zabezpieczony.
Dlaczego to nie jest „tylko” art. 35 u.o.z.
Wielu opiekunów wie, że za znęcanie się nad zwierzętami grozi odpowiedzialność z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt — do 3 lat więzienia (do 5 za szczególne okrucieństwo). Tej kwalifikacji w sprawie zielonogórskiej też nie zabrakło: prokuratura oskarżyła właściciela także o znęcanie się nad zwierzętami.
Ale to nie jest najpoważniejszy zarzut.
Gdy pies zaatakuje i jego atak zakończy się śmiercią człowieka, wkraczamy w obszar Kodeksu karnego — przepisów chroniących życie i zdrowie ludzi, a nie zwierząt. I to właśnie ten aspekt budzi największe emocje w środowiskach prawniczych.
Art. 156 § 3 KK — co mówi przepis
Prokuratura postawiła zarzut spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, którego następstwem była śmierć człowieka — czyli art. 156 § 3 Kodeksu karnego (Dz.U. 2026.0.1342 t.j. — ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny).
Przepis ten działa dwustopniowo:
- Art. 156 § 1 KK — umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (m.in. choroba realnie zagrażająca życiu, trwałe uszkodzenie ciała) → kara od 3 do 20 lat pozbawienia wolności.
- Art. 156 § 3 KK — gdy następstwem tego czynu jest śmierć człowieka → kara minimum 5 lat pozbawienia wolności, do dożywotniego pozbawienia wolności.
📌 Zapamiętaj: Właściciel psów, które zabiły człowieka, może odpowiadać nie za przestępstwo przeciwko zwierzętom, ale za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu człowieka. To zupełnie różna skala sankcji.
Istnieją też łagodniejsze przepisy: art. 155 KK (nieumyślne spowodowanie śmierci; kara od 3 miesięcy do 5 lat) oraz art. 156 § 2 KK (nieumyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu; kara do 3 lat). O kwalifikacji decyduje m.in. zamiar sprawcy. W sprawie zielonogórskiej prokuratura wskazała, że oskarżony miał świadomość agresywności psów i godził się na to, że mogą spowodować u osób postronnych ciężkie obrażenia, a nieumyślny jest dopiero skutek w postaci śmierci poszkodowanego.
Kiedy właściciel może usłyszeć zarzut z art. 156 § 3 KK?
Na podstawie tej i podobnych spraw widać, że decydują trzy czynniki:
1. Wiedza o niebezpieczeństwie. Właściciel wiedział lub powinien był wiedzieć, że psy są agresywne. W sprawie zielonogórskiej prokuratura twierdzi, że oskarżony miał świadomość wcześniejszych agresywnych zachowań swoich psów — to kluczowy element oskarżenia, który sąd dopiero oceni.
2. Zaniedbanie warunków utrzymywania. Złe karmienie, brak nadzoru, nieodpowiednie ogrodzenie. W zależności od okoliczności może to rodzić odpowiedzialność z art. 35 u.o.z. (znęcanie przez zaniedbanie), a przy ciężkich skutkach dla człowieka — także z przepisów Kodeksu karnego.
3. Związek przyczynowy między zaniedbaniem a śmiercią. W sprawie zielonogórskiej prokuratura wskazuje, że teren nie był właściwie zabezpieczony przed wydostaniem się psów; czy tak było i czy ma to związek ze śmiercią, rozstrzygnie sąd. Ogólnie: gdy zabezpieczenie jest nieszczelne, a psy są agresywne, ryzyko tragedii rośnie.
To nie jest ocena moralna — to ocena prawna. Z perspektywy behawioralnej warto zaznaczyć: psy, które żyją w złych warunkach, są głodne i pozbawione kontaktu z człowiekiem, częściej wykazują zachowania zagrażające otoczeniu. Zaniedbanie opiekuńcze ma więc bezpośredni związek z ryzykiem ataku.
Odpowiedzialność karna a odpowiedzialność cywilna
W tej sprawie mamy do czynienia z dwoma równoległymi ścieżkami:
- Karna (Kodeks karny) — dotyczy sankcji za popełnione przestępstwo; prowadzi do wyroku skazującego lub uniewinniającego w sądzie karnym.
- Cywilna (Kodeks cywilny) — rodzina ofiary lub osoba pogryziona może dochodzić odszkodowania i zadośćuczynienia od właściciela psa na podstawie art. 431 KC.
Obie ścieżki są niezależne i mogą toczyć się równolegle. Więcej o odpowiedzialności cywilnej, gdy pies kogoś pogryzie — opisano w osobnym artykule.
Co proponuje projekt zmian w prawie?
Sprawa zielonogórska wywołała falę interpelacji i projektów zmian. Grupa posłów PiS wniosła do Sejmu poselski projekt nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt (druk nr 3123, projekt z 27 sierpnia 2026 r.), który zakłada m.in. możliwość wydania przez prokuratora postanowienia o odebraniu niebezpiecznego psa właścicielowi — na podstawie opinii certyfikowanego behawiorysty lub powiatowego lekarza weterynarii — i skierowania go do schroniska lub organizacji.
Według systemu Sejmu projekt został 6 października 2026 r. skierowany do pierwszego czytania w komisjach (stan na 5 listopada 2026 r.). Brak jeszcze systemowych rozwiązań: pomimo interpelacji i kolejnych tragicznych przypadków w Polsce nadal nie ma centralnego rejestru psów uznanych za niebezpieczne ani obowiązkowej certyfikacji właścicieli zwierząt wysokiego ryzyka.
Dla opiekunów oznacza to jedno: odpowiedzialność spoczywa w całości na Was — i ta odpowiedzialność jest poważna.
⚠️ Uwaga: Opisana sprawa jest w toku procesu sądowego. Wyrok w sprawie Piotra M. przed Sądem Okręgowym w Zielonej Górze nie zapadł. Informacje o zarzutach i przebiegu procesu pochodzą z doniesień prasowych (infowet.pl, rp.pl) i mają charakter informacyjny — nie jest to opis prawomocnego wyroku.
Podsumowanie
- Gdy pies zaatakuje i spowoduje śmierć człowieka, właścicielowi może zostać postawiony zarzut z art. 156 § 3 Kodeksu karnego — od 5 lat więzienia do dożywocia.
- Łagodniejsze kwalifikacje (art. 155 KK — nieumyślne spowodowanie śmierci, do 5 lat; art. 156 § 2 KK — nieumyślny ciężki uszczerbek, do 3 lat) wchodzą w grę, gdy brak zamiaru; o kwalifikacji decyduje zamiar sprawcy.
- Odpowiedzialność karna i cywilna są niezależne — rodzina ofiary może dochodzić odszkodowania równolegle z procesem karnym.
- Wcześniejsza agresja psa, złe warunki bytowe i brak zabezpieczenia to trzy czynniki decydujące o kwalifikacji prawnej.
- W Polsce nadal brakuje systemowych narzędzi do identyfikacji i kontroli psów niebezpiecznych.
Taka sprawa budzi silne emocje. Psy, które żyją w zaniedbaniu, są nieobliczalne — nie z natury, ale z tego, co je spotkało. Właśnie dlatego warto, żeby każdy opiekun rozumiał: zadbany pies z odpowiednimi warunkami i nadzorem to nie tylko kwestia dobrostanu zwierzęcia, ale też Twoja ochrona prawna.
- odpowiedzialnosc-karna
- kodeks-karny
- smiertelny-atak-psa
- wlasciciel-psa-prawo
- art-156-kk
- bezpieczenstwo
🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji
Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.
⚖️ Informacja prawna
Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.
