· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo · 5 min czytania
Czy myśliwy może zastrzelić psa w lesie? Co mówi polskie prawo
Wiele osób jest przekonanych, że myśliwy ma prawo zastrzelić psa biegającego bez smyczy po terenie łowieckim. To nieprawda. Artykuł wyjaśnia, co naprawdę mówi art. 33a ustawy o ochronie zwierząt, jakie uprawnienia myśliwemu faktycznie przysługują i jakie kary grożą za samowolne zastrzelenie psa.
Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencjęTa historia krąży w grupach opiekunów psów, podczas rozmów na szlakach, w komentarzach pod artykułami o spacerach z psem w lesie. Ktoś opowiada, że myśliwy ma prawo zastrzelić psa, który biega luzem po terenie łowieckim. Inni potwierdzają. Jeszcze inni cytują przepisy, o których sami nie są do końca przekonani.
Ten tekst ma raz a dobrze to wyjaśnić. Bo to nie jest kwestia opinii — to kwestia konkretnych przepisów, które wystarczy przeczytać.
Co naprawdę mówi art. 33a ustawy o ochronie zwierząt
Uprawnienia dzierżawcy lub zarządcy obwodu łowieckiego wobec psów reguluje art. 33a ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.). Przepis pozwala podjąć działania zapobiegające wałęsaniu się psów na terenie obwodu, wymieniając dwa z nich:
- pouczenie właściciela psa o obowiązku sprawowania kontroli nad zwierzęciem,
- odłowienie psa i dostarczenie go właścicielowi — a jeżeli ustalenie tej osoby nie jest możliwe, dostarczenie do schroniska dla zwierząt. Odłowienie i dostarczenie psa odbywa się na koszt właściciela.
To tyle. Dwie wymienione opcje — pouczyć albo odłowić. Prawa do zastrzelenia psa w tym przepisie nie ma. Myśliwy nie jest uprawnionym organem ścigania bezpańskich psów z bronią w ręku — jest osobą, która może podjąć określone działania administracyjne, ale wyłącznie w granicach ustawy.
Zastrzelenie psa to przestępstwo
Gdyby myśliwy zdecydował się zastrzelić psa — bez podstawy prawnej, a zastrzelenie psa w ramach obrony koniecznej omówiono w dalszej części — popełniałby przestępstwo. Art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt stanowi, że kto zabija zwierzę z naruszeniem przepisów, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Jeżeli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem, kara jest wyższa: od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (art. 35 ust. 2).
Oprócz kary głównej:
- sąd orzeka nawiązkę na cel związany z ochroną zwierząt w wysokości od 1 000 do 100 000 zł (art. 35 ust. 5),
- sąd może orzec zakaz posiadania zwierząt od roku do 15 lat (przy szczególnym okrucieństwie — orzeka go obligatoryjnie),
- sąd może orzec zakaz wykonywania zawodów związanych ze zwierzętami od roku do 15 lat (gdy przestępstwo popełniono w związku z takim zawodem lub działalnością),
- sąd może orzec przepadek przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa (art. 35 ust. 4c), czyli w praktyce także broni.
Do tego dochodzi odpowiedzialność cywilna wobec właściciela psa za wyrządzoną szkodę.
Skąd bierze się ten mit?
Obecne brzmienie art. 33a ust. 3 ogranicza działania dzierżawcy lub zarządcy obwodu do pouczenia właściciela i odłowienia psa — bez jakiegokolwiek uprawnienia do użycia broni.
W dyskusjach pojawia się też mylenie dwóch różnych sytuacji:
Konieczna obrona — jeżeli pies atakuje człowieka i stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia, obrona może być prawnie dopuszczalna, tak jak w każdej innej sytuacji zagrożenia. Ale to nie jest żadne szczególne „prawo myśliwego do strzelania do psów” — to ogólna zasada obrony koniecznej, dostępna każdemu obywatelowi. I ocena, czy warunki obrony koniecznej były spełnione, należy wyłącznie do sądu.
Zwierzyna łowna a pies domowy — myśliwy może legalnie polować na zwierzynę łowną zgodnie z uprawnieniami i przepisami prawa łowieckiego. Pies domowy nie jest zwierzyną łowną. To dwie całkowicie różne kategorie.
Co zrobić, jeśli myśliwy zastrzelił psa
Jeśli doszło do takiej sytuacji, kroki są podobne jak przy każdym przestępstwie:
1. Zgłoszenie na Policję — zastrzelenie psa bez podstawy prawnej jest przestępstwem z art. 35 ustawy o ochronie zwierząt, ściganym z oskarżenia publicznego. Można złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa — Policja ma obowiązek wszcząć postępowanie.
2. Dokumentacja — zdjęcia miejsca zdarzenia, opis okoliczności, dane ewentualnych świadków. Im więcej dokumentacji zabezpieczonej od razu, tym lepiej.
3. Zawiadomienie Polskiego Związku Łowieckiego — PZŁ prowadzi własne postępowania dyscyplinarne wobec członków, którzy naruszają przepisy prawa lub zasady etyki łowieckiej. Zastrzelenie psa domowego bez podstawy prawnej jest rażącym naruszeniem obu.
4. Odszkodowanie — właściciel psa może dochodzić odszkodowania za poniesioną szkodę na drodze cywilnej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt zwierzę nie jest rzeczą, ale w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się do niego odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy (art. 1 ust. 2).
Jak chronić psa podczas spacerów w lesie
Niezależnie od tego, że myśliwy nie ma prawa zastrzelić psa, w terenie łowieckim warto zachować ostrożność — nie z powodu myśliwych, ale z powodu realnych zagrożeń, na które narażony jest pies biegający bez nadzoru. Pułapki, trucizny, padlina po zatruwaniu lisa, kolizje z pojazdami — to ryzyko, które jest niezależne od obecności myśliwych.
Zanim wyjdziesz z psem w las, warto też wiedzieć, jakie przepisy obowiązują w lasach i parkach narodowych — opisuje je szczegółowo osobny tekst: Pies w lesie i w parku narodowym — co wolno, za co grozi mandat.
Niezależnie od terenu, dwie rzeczy zawsze warto mieć ogarnięte:
- Mikrochip i czytelna adresówka — jeśli pies zostanie schwytany przez kogokolwiek i trafi do schroniska, mikrochip umożliwia szybką identyfikację i odbiór. Ustawa z 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów (KROPiK, Dz.U. 2026 poz. 755) wchodzi w życie co do zasady 11 czerwca 2028 r., więc rejestr jeszcze nie działa.
- Pewna komenda przywołania — pies, który wraca na wezwanie nawet w silnym rozproszeniu, jest bezpieczniejszy w każdym terenie. To wymagająca, ale osiągalna umiejętność — i inwestycja, która naprawdę ratuje życie.
Mit o myśliwym strzelającym do psów jest tak trwały, bo odwołuje się do lęku — a lęk przed zagrożeniem, które postrzegamy jako trudne do przewidzenia i niemożliwe do skontrolowania, jest wyjątkowo silny. Ale tu mamy konkretne prawo, które wyznacza granicę precyzyjnie: pouczyć właściciela albo odłowić psa. Zastrzelenie psa bez podstawy prawnej jest przestępstwem zagrożonym karą do trzech lat pozbawienia wolności. Warto to wiedzieć — i nie pozwolić, żeby strach zastępował znajomość swoich praw.
- myśliwy
- prawo łowieckie
- teren łowiecki
- art. 33a
- ustawa o ochronie zwierząt
- bezpieczeństwo psa w lesie
🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji
Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.
⚖️ Informacja prawna
Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.
