· Redakcja PsiAdwokat.pl · Prawo · 5 min czytania
Kiedy zaniedbanie psa jest znęcaniem? Sprawa ze Strzelina i przepisy ustawy
Cztery lata bez spaceru, nieleczone choroby — prokuratura oskarżyła o znęcanie się nad zwierzętami w sprawie ze Strzelina. Artykuł tłumaczy, co prawo rozumie przez rażące zaniedbanie i jakie kary grożą właścicielom, którzy nie zapewniają psu podstawowej opieki.

Cztery psy, które od blisko czterech lat nie wyszły z mieszkania na spacer. Dwanaście kotów zamkniętych w pomieszczeniach bez dostępu do świeżego powietrza. Tak według aktu oskarżenia wyglądała sytuacja 74-letniej Bogusławy B. ze Strzelina, której czyny prokuratura datuje na okres do 26 czerwca 2025 roku. Sprawa trafiła do Sądu Rejonowego w Strzelinie; w kwietniu 2026 roku trwał proces. Ta sprawa dobrze ilustruje pytanie, które pojawia się często: czy brak spacerów i zaniedbana opieka to „tylko” zaniedbanie, czy już przestępstwo?
Znęcanie może polegać na nierobienie czegoś
Najczęstsze skojarzenie ze znęcaniem nad zwierzętami to przemoc fizyczna — bicie, rzucanie, okrutne traktowanie. Prawo obejmuje jednak znacznie więcej. Art. 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.) mówi wprost: za znęcanie się nad zwierzęciem grozi kara do trzech lat pozbawienia wolności. A znęcanie nie musi oznaczać aktywnego zadawania bólu.
Polska ustawa chroni zwierzęta przed cierpieniem wynikającym zarówno z działania, jak i z zaniechania — czyli z tego, czego właściciel NIE robi: nie karmi regularnie, nie leczy, nie zapewnia ruchu, nie wychodzi ze zwierzęciem.
Czym jest „rażące zaniedbanie” — definicja ustawowa
Art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. 2023 poz. 1580 t.j.) definiuje „rażące zaniedbanie” jako drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, obejmujące w szczególności utrzymywanie zwierzęcia:
- w stanie zagłodzenia — brak wystarczającego pożywienia lub wody,
- w brudzie — warunki higieniczne zagrażające zdrowiu,
- z nieleczoną chorobą — brak opieki weterynaryjnej mimo widocznych dolegliwości,
- w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie — brak przestrzeni i odpowiedniego środowiska.
Słowo „w szczególności” jest kluczowe — lista nie jest zamknięta. Wieloletni brak wyjścia z mieszkania może — w ocenie sądu — mieścić się w tej kategorii, nawet jeśli pies był regularnie karmiony. Trwały brak ruchu prowadzi do cierpienia fizycznego (zaniki mięśniowe, przykurcze, otyłość) i psychicznego (utrwalone stany lękowe, zachowania kompulsywne).
📌 Zapamiętaj: Znęcanie z zaniechania to sytuacja, w której właściciel wie o potrzebach zwierzęcia i świadomie ich nie zaspokaja przez dłuższy czas. Jednorazowy błąd to zaniedbanie. Wielomiesięczny lub wieloletni stan niedoborów — to już przestępstwo.
Sprawa ze Strzelina — co wiadomo z doniesień
Według aktu oskarżenia Bogusława B. miała przetrzymywać cztery psy i dwanaście kotów — łącznie 16 zwierząt — w stanie rażącego zaniedbania. Psy przez blisko cztery lata miały nie wychodzić z domu, a koty nie miały możliwości wyjścia z pomieszczeń gospodarczych i mieszkalnych (rzecznik Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu, Radio Wrocław, 13 października 2025 r.). Sprawa zaczęła się od zawiadomienia Powiatowego Inspektora Weterynarii w Strzelinie. Z protokołu odczytanego na rozprawie wynikało, że psy miały m.in. zapalenie skóry, świerzb uszny i zapalenie dziąseł i zostały zabrane do schroniska w Świdnicy (Słowo Regionu, 14 kwietnia 2026 r.).
Prokuratura oskarżyła kobietę o znęcanie się nad czterema psami i dwunastoma kotami — czyn zagrożony karą do 3 lat pozbawienia wolności. W toku przesłuchania jako podejrzana przyznała się jedynie do tego, że nie zapewniła zwierzętom opieki weterynaryjnej ani właściwych miejsc do spania, i nie była wcześniej karana sądownie. Przed sądem tłumaczyła, że nie była świadoma, że przetrzymywanie psów w komórce jest karalne. Do czasu prawomocnego wyroku obowiązuje domniemanie niewinności.
⚠️ Uwaga: informacje o sprawie pochodzą z doniesień medialnych (Radio Wrocław, wroclife.pl, Słowo Regionu). Nie udało się potwierdzić w publicznie dostępnych źródłach treści wyroku w tej sprawie ani jego prawomocności. Sygnatura akt nie jest znana z dostępnych źródeł.
Co grozi za znęcanie z zaniechania — kary z ustawy
Art. 35 u.o.z. daje sądom szerokie możliwości:
Kara główna:
- Do 3 lat pozbawienia wolności (art. 35 ust. 1a) za znęcanie „zwykłe”
- Od 3 miesięcy do 5 lat (art. 35 ust. 2) — jeśli znęcanie miało szczególnie okrutny charakter
Obligatoryjne środki karne:
- Przepadek zwierzęcia — sąd musi go orzec, jeśli sprawca był właścicielem (art. 35 ust. 3)
- Nawiązka od 1 000 do 100 000 zł na rzecz celów związanych z ochroną zwierząt — orzekana obligatoryjnie (art. 35 ust. 5)
Środki fakultatywne:
- Zakaz posiadania zwierząt — określonych kategorii lub wszelkich: fakultatywny przy znęcaniu „zwykłym” (art. 35 ust. 3a), obligatoryjny przy szczególnym okrucieństwie (ust. 3b); orzeka się go na okres od roku do 15 lat (ust. 4b)
Czas trwania zaniedbania ma znaczenie
Ustawowa definicja rażącego zaniedbania mówi o „drastycznym odstępstwie” od norm postępowania ze zwierzęciem. Jednorazowe przeoczenie trudno do niego zaliczyć. Wieloletni, utrwalony stan niedoborów — jak w opisanej sprawie, według zarzutów — już tak.
„Nie chciałam skrzywdzić” — czy to jest obrona?
W sprawach o znęcanie przez zaniechanie sądy badają, czy sprawca wiedział o potrzebach zwierzęcia i świadomie ich nie zaspokajał — art. 35 u.o.z. dotyczy przestępstwa umyślnego (art. 8 k.k.). Oskarżona w opisanej sprawie tłumaczyła, że nie była świadoma karalności przetrzymywania psów w komórce; ocena, czy działała umyślnie, należy do sądu.
💡 Podpowiedź: „Nie mam pieniędzy na weterynarza” nie zwalnia z odpowiedzialności. Prawo wymaga zapewnienia minimum opieki. W sytuacji trudnej finansowo można zwrócić się o pomoc do schroniska, gminy lub organizacji zwierzęcych — zanim dojdzie do interwencji służb.
Widzę zaniedbane psy u sąsiada — co mogę zrobić?
Jeśli obserwujesz, że pies sąsiada od tygodni nie wychodzi na dwór, jest ewidentnie chory, a właściciel nie reaguje:
- Zadzwoń na policję (997 lub 112) — w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant może odebrać zwierzę, niezwłocznie zawiadamiając wójta (burmistrza, prezydenta miasta) (art. 7 ust. 3 u.o.z.).
- Zgłoś do powiatowego lekarza weterynarii — Inspekcja Weterynaryjna prowadzi kontrole warunków bytowania i może stwierdzić naruszenie przepisów, co wzmacnia pozycję w postępowaniu karnym.
- Poinformuj organizację ochrony zwierząt — wiele z nich prowadzi monitoring i może złożyć zawiadomienie jako pokrzywdzony. Jeśli wyrok okaże się zbyt łagodny, fundacja ma prawo go zaskarżyć.
- Nie interweniuj samodzielnie — wejście na cudzą posesję bez podstawy prawnej naraża Cię na odpowiedzialność cywilną i karną.
Podsumowanie
- Znęcanie nad zwierzętami obejmuje nie tylko przemoc fizyczną, ale też zaniechanie — wieloletni brak spacerów, opieki weterynaryjnej czy odpowiednich warunków.
- „Rażące zaniedbanie” (art. 4 pkt 11 u.o.z.) to zagłodzenie, brud, nieleczone choroby, niewłaściwe pomieszczenie.
- Za znęcanie grozi do 3 lat pozbawienia wolności, obligatoryjny przepadek zwierzęcia i nawiązka 1 000–100 000 zł.
- Sprawa ze Strzelina (akt oskarżenia z października 2025 r.): według prokuratury psy bez wyjścia przez blisko 4 lata, łącznie 16 zwierząt; treści wyroku nie potwierdzono.
- Jeśli widzisz zaniedbywane psy u sąsiada, masz realne narzędzia: policja, inspekcja weterynaryjna, organizacje ochrony zwierząt.
Przepisy ustawy obejmują także zaniechanie. To ważny sygnał dla każdego opiekuna: minimum opieki nie jest uprzejmością, to prawny obowiązek.
- znęcanie nad zwierzętami
- zaniedbanie psa
- art 35 ustawy ochronie zwierząt
- rażące zaniedbanie
- warunki bytowania
🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji
Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.
⚖️ Informacja prawna
Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.
