· Redakcja PsiAdwokat.pl · Zdrowie  · 5 min czytania

Jaskra u psa — czerwone, mętne oko to nagły przypadek, nie sprawa na jutro

Ostry atak jaskry u psa to stan nagły: ciśnienie w oku rośnie szybko, a wzrok można stracić bezpowrotnie. Jak rozpoznać objawy i które rasy są szczególnie narażone.

Ostry atak jaskry u psa to stan nagły: ciśnienie w oku rośnie szybko, a wzrok można stracić bezpowrotnie. Jak rozpoznać objawy i które rasy są szczególnie narażone. Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję

Czerwone, zmrużone i zmętniałe oko łatwo wziąć za zwykłe podrażnienie. Tymczasem takie objawy mogą oznaczać ostrą jaskrę. Podręcznik MSD Veterinary Manual (przegląd z lipca 2024 r.) określa ostrą jaskrę wprost jako stan nagły okulistyczny.

Czym jest jaskra i dlaczego boli

Jaskra to podwyższone ciśnienie wewnątrz gałki ocznej (ciśnienie wewnątrzgałkowe), które prowadzi do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Wewnątrz oka stale powstaje płyn, tzw. ciecz wodnista. Jeśli nie ma gdzie odpłynąć, ciśnienie rośnie.

Według MSD Veterinary Manual podwyższone ciśnienie powoduje ból i ostatecznie zwyrodnieniową neuropatię nerwu wzrokowego. Jaskra jest jedną z częstych przyczyn nieodwracalnej ślepoty u psów. Z tego powodu wczesne rozpoznanie ma kluczowe znaczenie.

Przegląd kliniczny z „Veterinary Clinics of North America” (2015) zaleca zakładać, że każdy znaczący wzrost ciśnienia u psa wiąże się z bólem, dopóki nie wykaże się inaczej. Pies z ostrym atakiem bywa też ogólnie osowiały.

📌 Zapamiętaj: jaskra to nie „choroba oczu na później”. Im dłużej ciśnienie jest wysokie, tym mniejsze szanse na zachowanie wzroku.

Objawy ostrego ataku

Podręcznik MSD wymienia typowy zestaw objawów ostrej jaskry:

  • silne mrużenie lub zaciskanie powiek (to oznaka bólu),
  • przekrwienie białkówki i spojówek, czyli wyraźnie czerwone oko,
  • rozlany obrzęk rogówki — oko wygląda na zamglone,
  • rozszerzona źrenica,
  • utrata wzroku w chorym oku.

W czasie ostrego ataku ciśnienie w oku jest zwykle bardzo wysokie — według MSD często mieści się w przedziale 40–60 mm Hg. U przewlekle chorego psa gałka oczna może się powiększać (tzw. bulwa oka), a w rogówce pojawiają się charakterystyczne pęknięcia.

Wcześniejsze sygnały

Przegląd z 2015 r. opisuje fazę poprzedzającą pełny atak. Opiekunowie zauważają wtedy, że wieczorem lub w sytuacji stresowej spojówka czerwienieje, źrenica się rozszerza, a rogówka lekko mętnieje. Objawy mogą ustępować same, co usypia czujność. To sygnał, żeby zbadać ciśnienie w oku, a nie czekać na kolejny epizod.

⚠️ Uwaga: czerwone, mrużone oko u psa nie jest powodem do domowych prób z kroplami „na podrażnienie”. Krople bez rozpoznania mogą zaszkodzić, a czas ucieka.

Które psy są najbardziej narażone

Najczęstszą postacią jaskry u psów jest jaskra z zamkniętym kątem przesączania (PACG). Badanie z Seoul National University opublikowane w 2022 r. wskazuje, że występuje ona około 8 razy częściej niż jaskra z otwartym kątem. Według przeglądu z 2021 r. jest to ważna i częsta przyczyna ślepoty i bólu u psów.

Podłożem bywa wada rozwojowa kąta przesączania (dysplazja więzadła grzebieniastego), która ma prawdopodobnie podłoże genetyczne, zwłaszcza u psów rasowych. Autorzy przeglądu z 2021 r. zaznaczają jednak, że tylko stosunkowo niewielka część psów z taką wadą ostatecznie zapada na jaskrę. Wada nie jest więc wyrokiem.

MSD Veterinary Manual wymienia rasy najczęściej dotknięte jaskrą z zamkniętym kątem:

  • cocker spaniel amerykański,
  • basset hound,
  • chow chow,
  • shar pei,
  • samoyed,
  • husky syberyjski.

W badaniu koreańskim z 2022 r. (60 psów z jaskrą jednego oka) największą grupę stanowiły shih tzu (41,9%) i cocker spaniele amerykańskie (30,6%).

Beagle i elkhound norweski zwykle chorują na jaskrę z otwartym kątem związaną z mutacją w genie ADAMTS10. Ciśnienie rośnie tam powoli, więc objawy bywają mniej gwałtowne. Badanie z 2022 r. opisuje ten typ jako stopniowy, obustronny wzrost ciśnienia u psów w wieku 1–3 lat.

Jak weterynarz stawia rozpoznanie

Rozpoznanie opiera się na objawach i pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego (tonometrii). MSD podaje, że powszechnie stosuje się tonometry aplanacyjne i odbiciowe. Do pomiaru służą specjalistyczne tonometry.

Według tego samego źródła ciśnienie należy zmierzyć u każdego psa z bolesnym okiem, obrzękiem rogówki lub przekrwieniem białkówki, o ile rogówka i twardówka są nieuszkodzone. Dodatkowo okulista może ocenić kąt przesączania (gonioskopia) i zbadać dno oka.

Leczenie: liczą się godziny

Cel leczenia ostrego ataku według MSD to szybkie obniżenie ciśnienia i zachowanie jak największej części wzroku. Źródło zaznacza, że natychmiastowe skierowanie do weterynarza okulisty jest często korzystne. Doraźnie stosuje się leki obniżające ciśnienie, o których dawce i doborze decyduje wyłącznie lekarz. Przed ich podaniem trzeba ocenić położenie soczewki, bo niektóre leki mogą w pewnych sytuacjach pogorszyć ciśnienie. To kolejny powód, żeby nie improwizować.

Leczenie długoterminowe obejmuje zwykle krople i leki ogólne. Gdy wzrok jest zachowany, rozważa się zabiegi zmniejszające produkcję płynu lub ułatwiające jego odpływ. Gdy oko jest już ślepe i bolesne, MSD wymienia opcje takie jak usunięcie gałki ocznej. Rokowanie co do powrotu wzroku jest wtedy ostrożne.

Drugie oko

Jaskra pierwotna jest zazwyczaj chorobą obustronną. MSD zaleca więc, aby po potwierdzeniu jaskry pierwotnej leczyć zapobiegawczo także oko zdrowe. Badanie z 2022 r. sprawdzało takie leczenie u psów z jaskrą jednego oka: działanie ochronne krople utrzymało się do ostatniej wizyty w 28 z 60 oczu (46,7%), a u pozostałych ustąpiło (mediana 510 dni). Oznacza to, że profilaktyka opóźnia chorobę, ale nie zawsze jej zapobiega, a regularne kontrole pozostają konieczne.

Co zrobić, gdy pies ma czerwone, bolesne oko

  1. Nie czekaj do rana ani do poniedziałku. Zadzwoń do kliniki weterynaryjnej, opisz objawy i zapytaj o dyżur lub pomoc całodobową.
  2. Nie podawaj własnych kropli ani leków dla ludzi.
  3. Chroń oko przed otarciem — pilnuj, by pies nie drapał go łapą (w razie wątpliwości zapytaj lekarza przez telefon, jak zabezpieczyć oko na czas dojazdu).
  4. Zapisz, od kiedy trwają objawy i czy pies widzi (czy omija przeszkody, czy reaguje na ruch).
  5. Jedź spokojnie, ale bez zwłoki.

💡 Podpowiedź: jeśli w rasie z listy ryzyka jedno oko choć raz wyglądało na czerwone lub mętne i to minęło, warto zgłosić to lekarzowi. Pomiar ciśnienia to podstawowe badanie przy takich objawach.

Gdy pies traci wzrok, życie z nim nadal może być dobre. Przydatne wskazówki znajdziesz w tekście o dostosowaniu domu do potrzeb starszego psa. A jak odróżnić ból od zwykłej zmiany nastroju, wyjaśnia artykuł o sygnałach bólu u psa.

Podsumowanie

  • Ostra jaskra u psa to stan nagły — wymaga pilnej wizyty u weterynarza, najlepiej okulisty.
  • Typowe objawy: czerwone oko, mrużenie, zmętnienie rogówki, rozszerzona źrenica, utrata wzroku w chorym oku.
  • Najczęstsza postać (z zamkniętym kątem) występuje około 8 razy częściej niż z otwartym; narażone są m.in. cocker spaniele, basset hounty, chow chow, shar pei, samoyedy i husky.
  • Diagnoza opiera się na pomiarze ciśnienia w oku (tonometria).
  • Nie stosuj samodzielnie kropli ani leków — dobór terapii należy do lekarza weterynarii.
  • Jaskra pierwotna zwykle dotyczy obu oczu, dlatego zdrowe oko wymaga kontroli i często leczenia zapobiegawczego.
  • jaskra
  • oczy psa
  • ślepota
  • ciśnienie w oku
  • nagły przypadek
  • objawy
Share:

🤖 Wykorzystanie sztucznej inteligencji

Grafika: w całości wygenerowana przez sztuczną inteligencję (treść syntetyczna; przedstawione osoby nie są rzeczywiste).
Tekst: przygotowany z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

🩺 Niniejszy artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem weterynarii. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia psa skontaktuj się z lekarzem weterynarii; również w przypadku problemów behawioralnych warto skontaktować się z certyfikowanym behawiorystą.

⚖️ Informacja prawna

Treści na stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. Jeżeli Twoja sprawa wymaga oceny prawnej, rozważ konsultację z profesjonalistą — lista prawników.

Powrót do bloga

Powiązane artykuły

Zobacz wszystkie artykuły »
Pyometra u suki — jak rozpoznać i dlaczego nie wolno zwlekać Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję Zdrowie

Pyometra u suki — jak rozpoznać i dlaczego nie wolno zwlekać

Pyometra (ropomacicze) dotyka co czwartą niekastrowaną sukę przed 10. rokiem życia. Artykuł tłumaczy, jak rozpoznać tę groźną chorobę macicy, dlaczego zamknięta forma jest stanem nagłym i co warto wiedzieć o roli sterylizacji.

Redakcja PsiAdwokat.pl ·
Przeczytaj artykuł
Biegunka u psa — kiedy weterynarz, kiedy poczekać Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję Zdrowie

Biegunka u psa — kiedy weterynarz, kiedy poczekać

Luźne stolce u psa to jeden z częstszych powodów wizyty u weterynarza — ale nie każda biegunka jej wymaga. Artykuł wyjaśnia, jakie objawy są czerwonymi flagami, co możesz zrobić w domu i dlaczego nie powinno się podawać psom leków dla ludzi.

Redakcja PsiAdwokat.pl ·
Przeczytaj artykuł